Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn

Print Friendly

Iedereen in de bouw heeft het sinds een paar jaar de hele dag door over samenwerken. Eerlijk gezegd ben ik daar wel klaar mee. Samenwerken lijkt een doel op zich te zijn geworden. Een term om ons achter te verschuilen, zodat het lijkt alsof we goed bezig zijn. Terwijl het in de praktijk vaak betekent dat we samen hetzelfde bekende proces doorlopen waarmee we zo vertrouwd zijn. Maar juist dat proces moet op de schop. Het is tijd dat de sector uit zijn schulp kruipt en veel kritischer naar zichzelf kijkt. Leveren wij voor de opdrachtgever nu wel echt de beste waarde voor zo min mogelijk geld?

>> Liever een filmpje over dit blog? Bekijk het hier.

Geweldige vooruitgang, toch, dat we tegenwoordig samenwerken? Niet dus. Natuurlijk moet je samenwerken om goede resultaten te boeken. Maar als we kijken naar de werkelijke verandering die we hebben gerealiseerd met meer samenwerken, moeten we dan niet concluderen dat we veelal doen wat we altijd deden, maar dan nu gezellig mét elkaar?

Geen radicale veranderingen
Decennialang was er voldoende werk en werd de sector niet geteisterd door scherpe concurrenten met geld en lef die de sector op zijn kop zetten.

Maar dat verandert. Ook de bouw gaat te maken krijgen met concurrenten zoals Bol.com, die menig boekhandel naar een faillissement hielp. Of Easyjet, dat de luchtvaart liet voelen dat ze was ingedut en niet zo ongrijpbaar was als dat ze zelf dacht (of hoopte). Het is gewoon een kwestie van tijd.

We hebben nog niet met dergelijke radicale veranderingen te maken gehad. Tot op heden komen we veelal weg met een klein plusje hier, een klein minnetje daar. We passen de zaken een beetje aan de omstandigheden aan. En dus ontwaken we wel langzaam uit onze winterslaap, maar om nou te zeggen dat we allemaal echt wakker zijn…

Beetje lui geworden
Eigenlijk zijn we een beetje lui geworden in ons denken. We zijn best tevreden met het werk dat we doen. Maar de echte vraag is: leveren we met ons werk voor de opdrachtgever ook de beste waarde voor zo min mogelijk geld? Het antwoord daarop is doorgaans nee. De meeste bouwers leveren fantastisch werk, daar bestaat geen twijfel over. Maar de wasvrouwen van vroeger leverden ook fantastisch werk. Zij konden geweldig wassen. Toch kennen we die wasvrouwen vandaag niet meer.

Hoe romantisch het vakmanschap ook is en hoe veel voldoening het ons ook geeft, bouwen gaat om meer dan het vakmanschap van het daadwerkelijke bouwen. Het gaat erom welke waarde je toevoegt voor de klant. Het zal de mensen een worst zijn hoe hun woning of weg tot stand is gekomen, het gaat om het resultaat. Net als die was. Het gaat erom dat de was schoon wordt. En als de hard werkende, ervaren vrouwen die de was met de hand doen duurder zijn dan de machines die hetzelfde of een beter resultaat opleveren, dan is het snel gedaan met de wasvrouw…

Veel te veel suboptimale oplossingen
Ik geloof dat we het hele proces moeten omdraaien. Het (ambachtelijk) maatwerk dat we op veel projecten nog leveren is uiteindelijk duur en alles behalve klantvriendelijk. Het klinkt heel klantvriendelijk: ‘maatwerk’. Maar als je denkt dat je daardoor alles op maat krijgt, dan heb je het in veel gevallen mis.

Een stopcontact op een andere plek? De kozijnen van ander materiaal? Je krijgt als klant maar wat vaak direct de boodschap dat het niet kan, want het past niet in het huidige proces of de kosten zijn belachelijk hoog. Waarom? Iedere vraag betekent ontzettend veel reken- en organiseerwerk. Terwijl, als je afwijkingen standaardiseert als keuzemogelijkheden en dat opneemt in je proces, je op termijn goedkoper en vooral veel klantvriendelijker bezig bent.

Middels de woningconfiguratoren doet inmiddels natuurlijk al menig bedrijf dat. Maar met het doortrekken van BIM kunnen we daar straks nog veel verder in gaan en worden de mogelijkheden (op overzichtelijke wijze) eindeloos. Dat betekent wel dat we projectoverstijgend moeten denken en de vaste kosten in de organisatie velen malen hoger worden – net als de kwaliteit overigens. De variabele kosten daarentegen, die gaan flink omlaag.

Samenwerking en innovatie in de bouw | Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn
Industrialisatie
Ik verwacht dat we over tien jaar 95% van de nieuwbouw geïndustrialiseerd hebben. En ook renovaties komen voor een groot deel uit de fabriek rollen. Industrialisatie wordt vaak geassocieerd met standaardisatie. En terecht, want om te industrialiseren moet je met standaarden werken. Maar standaardisatie wordt vaak ook geassocieerd met eentonigheid. En dat is mijns inziens allesbehalve terecht.

Bij Nike kun je je eigen schoen ontwerpen, bij Citroën kun je je eigen auto ontwerpen. En wat te denken van de Pax-kast van Ikea? Bij deze klerenkast kies je zelf het type deurtje, de hoogte, de breedte, de inrichting, de kleur van de kast, de handvatten en noem maar op. Natuurlijk staat er geen timmerman in een Ikea-vestiging, die deze kast voor je zaagt. Het is volledig gestandaardiseerd. Maar voor de meeste mensen meer dan genoeg maatwerk. En gedurende het keuzeproces zien ze ook steeds de kostenconsequenties van hun keuzes.

Industrialisatie en standaardisatie in de bouw | Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn

Het vraagt van ons dat we projectoverstijgend werken en dus voorinvesteren. Maar de kosten in de projecten worden dan veel lager en de klanttevredenheid gaat omhoog. En dan terug naar het thema samenwerking. Want als we op die, meer productmatige manier, naar de sector kijken, dan wordt samenwerken vanzelfsprekend. Alleen samen kunnen we onze systemen immers goed inrichten. Alleen samen komen we tot fantastische oplossingen en gebouwen. Kijk naar een wasmachine, die is ook niet door één persoon gedesigned, technisch ontwikkeld, gebouwd en verspreid. Daar hebben ze ook verschillende partijen voor nodig gehad. Maar samenwerken was daar niet het doel, het was het middel.

Het draait niet alleen om onszelf
Waar het vaak mis gaat, is dat wij vanuit onze huidige organisaties denken of vanuit de huidige marktomstandigheden. Niet vanuit de klant en zijn behoefte. En dat is risicovol. Het gaat er helemaal niet om wat wij willen of wat in onze huidige organisaties past. Organisaties die de klant niet op 1 zetten, worden over niet al te lange tijd geconfronteerd met concurrenten die ze niet meer kunnen inhalen.

Net zoals Kodak die de digitale fotografie wel uitvond, maar niet omarmde. Het was een te grote concurrent voor zijn bestaande businessmodel met ontwikkelmaterialen, fotorolletjes etc. Dit is een wijze les voor de bouw om de klant op 1 te zetten. Zie nog maar eens te overleven als grote concurrenten in het gat gesprongen zijn dat jij hebt laten liggen. Een innovatief superbrand als Kodak lukte dat niet, waarom zou u het dan wel lukken?

Lange adem
Natuurlijk is het niet zo dat de markt morgen veranderd is. Er zijn al veel initiatieven. Kijk bijvoorbeeld naar de stroomversnelling waar de lat gelegd is op € 45.000 voor een nul op de meter renovatie. Met garanties. En ook in de nieuwbouw zien we partijen die de kosten drastisch laten dalen en, minstens zo belangrijk, de kwaliteit drastisch laten stijgen. We zijn er nog lang niet, maar het begin is gemaakt. Er is beweging…

Kosten en prestatie nieuwbouw | Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn.jpg

Wat we nu nodig hebben is echt volume. Daarbij speelt de opdrachtgever een belangrijke rol. Want één wasmachine maken is hartstikke duur, maar als je er duizenden kunt verkopen, dan wordt het goedkoper dan die wasvrouw. En uiteindelijk ook beter: om de kwaliteit te verbeteren, is ook kwantiteit nodig.

Maar als je vandaag niet begint, heb je over vijf jaar wellicht compleet het verkeerde personeelsbestand en ben je niet meer geloofwaardig. Misschien zie je je klantgroep, zonder dat je het doorhebt, steeds iets kleiner worden omdat de markt langzaam overstapt op de andere aanbieders.

Sceptisch
Wastobbe | Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn
Laat je niet tegenhouden door mensen die sceptisch reageren. Dat is logisch. Alle marktspelers die de markt wisten te veranderen, hebben daarmee te maken gehad. U gelooft toch ook niet dat de wasvrouwen van vroeger geen kritiek hadden op de wasmachine? Ook zij droegen vooral argumenten aan om te bewijzen dat die wasmachine een slecht idee was. En waarschijnlijk hadden ze bij de eerste wasmachines nog gelijk ook. We lachen nu immers om die eerste exemplaren.

Zoals Machiavelli al zei: “Bijna iedereen verzet zich tegen verandering.” Mensen die van de oude situatie profiteren, worden vijanden. Mensen die profijt kunnen halen uit de nieuwe situatie zijn bang voor de tegenstanders en achterdochtig, totdat ze er daadwerkelijk beter van zijn geworden.

De huidige sector bestaat helaas nog vaak uit wasvrouwen die de opdrachtgever niet gaan overtuigen dat wassen met een machine hen veel meerwaarde gaat bieden en laten de opdrachtgever de ontwikkelkosten voor de wasmachine betalen. Maar zo werkt het niet. De eerste die dat door hebben zijn al opgestaan en zij investeren flink in het ontwikkelen van goede concepten. En het is een kwestie van tijd voordat opdrachtgevers, in het belang van de gebruiker, de handschoen oppakken en de nieuwe bouw gaan omarmen. Voor de wasvrouwen is er dan vast nog wel werk, maar dat zal niet meer als wasvrouw zijn…

Waarom de bouwbedrijven van nu de wasvrouwen van vroeger zijn

Visie op de toekomst
Het vraagt dan ook om doorzettingsvermogen en standvastigheid. Zorg dat je een visie hebt op de toekomst van de organisatie en de organisatie daarop inricht. Zoek daarbij vooral je eigen weg. Laat je niet te veel sturen of tegenhouden door ‘anderen’. Als je organisatie over vijf jaar geen klant overhoudt, zijn die ‘anderen’ er ook niet om dat voor je op te lossen. Wees zelfkritisch en zoek zelf naar de toegevoegde waarde van jouw organisatie.